Cmentarz w Wielowsi w powiecie krotoszyńskim został zinwentaryzowany w ramach społecznego projektu Nekropolie Online. W bazie znalazły się informacje o 1133 osobach pochowanych w 508 miejscach. To kolejna nekropolia w regionie, której historia i pamięć o zmarłych zostały udostępnione w internecie.
Autorami projektu Nekropolie Online są Łukasz Cichy i Sebastian Kalak. Ich inicjatywa pozwala uporządkować informacje o cmentarzach i ułatwia poszukiwanie danych o pochowanych osobach. Serwis może być pomocny zarówno dla osób odwiedzających groby bliskich, jak i dla miłośników lokalnej historii oraz tych, którzy poszukują informacji o swoich przodkach.
Strona poświęcona cmentarzowi w Wielowsi oferuje alfabetyczną bazę zmarłych, którą można przeszukiwać za pomocą wyszukiwarki. Użytkownicy mają również dostęp do dodatkowych zestawień, obejmujących m.in. nagrobki bezimienne, rocznice, osoby według roku urodzenia i śmierci, statystyki oraz osoby znane i zasłużone.
Karty poszczególnych grobów zawierają fotografie nagrobków i tablic, daty urodzenia i śmierci oraz dokładną lokalizację miejsca pochówku. W miarę dostępności materiałów twórcy uzupełniają te informacje o dane, których nie znajdziemy na nagrobkach. Niekiedy można zapoznać się także z biogramami zmarłych opracowanymi na podstawie materiałów źródłowych, w tym metryk.
W serwisie zamieszczono również regulamin cmentarza i dane kontaktowe parafii. Osoby zainteresowane mogą sprawdzić lokalizację nekropolii oraz skontaktować się z jej administracją.
Cmentarz w Wielowsi powstał najprawdopodobniej wraz z utworzeniem parafii. Początkowo miejsce pochówku mogło znajdować się w obrębie kościoła. W drugiej połowie XIX wieku nekropolia została powiększona w kierunku południowym i południowo-zachodnim.
Obecnie cmentarz zajmuje powierzchnię 0,44 ha. Znajduje się na nim kilkaset grobów, pochodzących przede wszystkim z drugiej połowy XX wieku i pierwszej połowy XXI wieku. Teren nekropolii zdobią lipy, kasztanowce, topole i brzozy.
Historia samej Wielowsi sięga XIII wieku, kiedy miejscowość pojawia się już w dokumentach. Na przestrzeni wieków jej dziedzicami byli przedstawiciele wielu rodów, m.in. Wielowiejskich, Unisławskich, Cieleckich, Głoskowskich, Rozdrażewskich, Gajewskich, Radolińskich i Stolberg-Wernigerodów.
Ważnym elementem lokalnego dziedzictwa jest kościół pw. Wszystkich Świętych. Wzmianki o pierwszej świątyni pochodzą z pierwszej połowy XV wieku. Obecny kościół powstał w 1655 roku z inicjatywy ks. Adama Klenczyckiego (Klimczyckiego). 31 lipca 1688 roku został poświęcony przez sufragana poznańskiego, bp. Macieja Mariana Kurskiego. Świątynia była następnie wielokrotnie remontowana, m.in. w latach 1881, 1929 i 1975.
Przed Wielowsią inwentaryzację przeprowadzono w Kobiernie, Starymgrodzie, Wyganowie, Chwaliszewie i Biadkach. Dzięki najnowszemu opracowaniu baza obejmuje już sześć miejscowości, łącznie 7334 zmarłych i 3225 miejsc pochówków.
Na tym jednak nie koniec. Autorzy projektu rozpoczęli już inwentaryzację siódmej nekropolii w powiecie krotoszyńskim.
Nekropolie Online to nie tylko uporządkowana baza danych, lecz także sposób na zachowanie pamięci o mieszkańcach regionu. Dzięki dokumentacji nagrobków i opracowywaniu biogramów cmentarze stają się również punktem wyjścia do odkrywania historii rodzin, miejscowości i ludzi, którzy przez wieki ją tworzyli.
